Inwestycję zrealizowano w ramach Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa Priorytet 2 Infrastruktura Bibliotek 2016 – 2020 ze środków finansowych Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z budżetu państwa.

Zakończenie zadania: grudzień 2020.
Oddanie budynku do użytku: 1 stycznia 2021.

Prace nad budową biblioteki dobiegły ostatecznie do szczęśliwego finału. W grudniu 2020 r. otrzymaliśmy od klucze do nowego gmachu i rozpoczynamy zagospodarowywanie nowej przestrzeni. Warto przypomnieć jak przebiegały prace nad stworzeniem nowej placówki i jakie pokrętne drogi musiała przejść biblioteka by ostatecznie znaleźć swoje miejsce w przestrzeni Supraśla.

Pierwsza biblioteka miejska powstała dzięki przekazaniu przez baronową Józefinę Zachert w 1916 r. swojego prywatnego księgozbioru (blisko 1000 woluminów) na rzecz miasta Supraśla. Zasób przetrwał do września 1939 r. kiedy to został doszczętnie zniszczony przez Sowietów. Z dawnego księgozbioru nie przetrwała ani jedna książka. W okresie powojennym odtworzono bibliotekę w 1950 r. przydzielając na jej potrzeby jeden z domów przy ul. Kościelnej. W 1976 r. Biblioteka przeniosła się do kolejnego budynku, który w 1994 r. przekazany został na potrzeby Teatru Wierszalin, a księgozbiór przeniesiono do budynku po warsztatach Szkoły Podstawowej na rogu ulic Szkolnej i Piłsudskiego. Od tego czasu powiększyły się zarówno zbiory biblioteczne, jak i same zapotrzebowania mieszkańców rozrastającej się gminy. Pierwsze próby stworzenia nowej przestronnej placówki na miarę XXI wieku miały miejsce w początkach drugiej dekady. W 2012 roku Instytut Książki i warszawski oddział Stowarzyszenia Architektów RP ogłosiły konkurs na koncepcję gminnej biblioteki, w którym pierwsze miejsce wygrał projekt białostockich architektów na bibliotekę w Supraślu. Nowoczesna propozycja oparta na szklanej architekturze uzupełniać miała chylący się ku upadkowi budynek starej plebanii na rogu ulic Piłsudskiego i 3 Maja. Mimo, iż konkurs miał jedynie charakter studyjny, gmina Supraśl podjęła próbę realizacji projektu. Bardzo szybko okazało się, że na przeszkodzie stanęły problemy własnościowo-prawne gruntów, formalnie należących nie do gminy, a do majątku kościelnego oraz brak dofinansowania. Już w 2013 r. powstała nowa koncepcja – budowy biblioteki na działce Centrum Kultury i Rekreacji przy ul. Cieliczańskiej. Wstępne założenia nowego budynku przedstawili architekci Piotr Łodziński. Nawiązując do historycznej zabudowy ulicy Cieliczańskiej i Zielonej, sąsiadującej z dawną fabryką Cytrona, zaprojektowano budynek postindustrialny z czerwonej cegły klinkierowej i dużymi fabrycznymi oknami. Typ budowli nawiązywać miał także do siedziby Centrum Kultury zlokalizowanej w historycznym Domu rodziny Kleinów, z którym to biblioteka miała być połączona. Wraz z pracami nad projektem ruszyły starania o zdobycie finansów na budowę. W 2016 r. złożony został projekt do programu współpracy transgranicznej w partnerstwie z Muzeum Wiewiórki w Brzostowicy na Białorusi, pt. Śladem Chodkiewiczów. Wspólne dziedzictwo Supraśla i Brzostowicy Wielkiej, który niestety w drugim etapie projektu w 2017 r. nie zakwalifikował się do finansowania. Przy tej okazji ogłoszono jednak przetarg na dokumentację, kosztorys planowanej inwestycji i otrzymano decyzję o warunkach zabudowy. Przełomowym rokiem był rok 2018, kiedy to uzyskano niezbędne pozwolenia na budowę, pozytywną opinię Podlaskiego Konserwatora Zabytków oraz przede wszystkim dofinansowanie z nowego projektu Instytutu Książki. Kwota 2 miliony złotych miała wesprzeć w znacznej mierze planowaną inwestycję, która miała zostać sfinalizowana do końca 2020 r. Niestety zmiany na stanowisku dyrektora CKiR, jakie nastąpiły od jesieni 2018 r. wstrzymały realizację projektu. Wraz z wiosną 2019 r. wrócono do inwestycji pilnie przygotowując dokumentację branżową. Jako, że czas był nieubłagalny, a dofinansowanie z Instytutu Książki mogło przepaść, w wyniku opóźnień realizacji zadania, zintensyfikowano działania. Odebrany pod koniec czerwca pełny projekt branżowy skosztorysował budowę na kwotę blisko 5,5 miliona złotych, co znacznie przekraczało możliwości finansowe gminy Supraśl. Po dokonaniu cięć i oszczędności, niestety głównie kosztem wyposażenia i efektownych przeszkleń wewnętrznych udało się obniżyć szacowany koszt o ponad milion złotych. W tym samym czasie, bo w lipcu 2019 r., budynek jaki zajmowała od 1994 r. biblioteka został przekazany przez miasto na rzecz powstającego żłobka samorządowego i całe wyposażenie wraz z księgozbiorem ulokowane zostało w budynku CKiR przy ul. Cieliczańskiej, w pomieszczeniach dawnej Galerii Zmiennej oraz wynajmowanych przez Restaurację „Tatarynka”.

W sierpniu ogłoszono przetarg i dnia 17 września 2019 r. wśród dziesięciu firm zainteresowanych budową biblioteki w Supraślu, wyłoniono wykonawcę zadania – firmę 4BUD. Warto wspomnieć, że rozbieżność ofert różniła się kwotą 1,5 miliona złotych. Wygrała propozycja najkorzystniejsza, która godziła się na realizację inwestycji nawet poniżej kwoty wynikającej z kosztorysu inwestorskiego. Powstało pytanie czy firma podtrzyma swoją ofertę oraz przede wszystkim czy sprosta zadaniu biorąc pod uwagę, że ma na to praktycznie rok, a „za pasem” czaiła się zima. Okazało się jednak, że zarówno pora roku okazała się łaskawa (pierwsza w historii Polski zima bez śniegu!), a firma – co można napisać obecnie z pełnym przekonaniem, świeżo po oddaniu budynku – w pełni profesjonalna. Prace ruszyły „z kopyta” już w październiku i mieszkańcy mogli obserwować jak w błyskawicznym tempie rosną mury i kolejne kondygnacje budynku. W lutym biblioteka była już zadaszona i od wiosny instalować się mogły kolejne branże. Na całe szczęście paraliż związany z epidemią koronawirusa nie spowodował opóźnień w zamówieniach, jak i samej realizacji. Wszystkie prace szły zgodnie z założeniem, a nawet lekkim zapasem czasowym, co napawało optymizmem. W ciągu lata i wczesnej jesieni, przeprowadzono niezbędne prace wykończeniowe i praktycznie z miesiącem listopadem budowla mogła doczekać się niezbędnych odbiorów technicznych. Obecnie jesteśmy na etapie zagospodarowywania pięknej przestrzeni, o łącznej powierzchni użytkowej 653 m2, na której powstać ma profesjonalna biblioteka dla dzieci i młodzieży, biblioteka i czytelnia dla dorosłych, sala zajęciowa, galeria / sala wystaw stałych. Na piętrze powstała sala konferencyjna oraz na antresoli nad Biblioteką Dorosłych ulokowany zostanie „Skarbiec Supraski” – miejsce przechowywania zbiorów specjalnych, dokumentów i pamiątek historycznych naszego regionu, a z czasem sala wystawy stałej na temat okolic Supraśla od pradziejów po współczesność.

Po pracach budowlanych rozpoczynamy więc prace nad uporządkowaniem przestrzeni nowej biblioteki. Mamy nadzieję, że już w lutym otwarte będą pierwsze działy biblioteczne. Zbiory specjalne i wystawy wymagać będą prac koncepcyjnych, zebrania większej liczby eksponatów, a wiec i dłuższej realizacji. Otrzymaliśmy pierwsze darowizny i depozyty stałe, które, mamy nadzieję stanowić będą perełkę nowego obiektu, ale o tym, nie chcąc uprzedzać niespodzianki, napiszemy już niebawem.